Τα δικά της μάτια στο διάστημα διαθέτει πλέον η Ελλάδα. Οι πέντε ελληνικοί δορυφόροι, που εκτοξεύτηκαν στα τέλη Νοεμβρίου του περασμένου έτους, βρίσκονται πλέον σε τροχιά γύρω από τη Γη, στο πλαίσιο του «Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων» και ήδη ξεκίνησαν να παράγουν έργο.
Γιατί, για την Ελλάδα πλέον, το διάστημα δεν αποτελεί… ανέκδοτο, όπως συνέβαινε στο παρελθόν. Είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός, ότι το έργο που έγινε κάτω από την «ομπρέλα» του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, δημιουργήθηκε για να παραχθούν λύσεις, οδηγώντας τη δημόσια διοίκηση, την ασφάλεια και τη βιώσιμη ανάπτυξη της χώρας σε μια νέα εποχή, η οποία διαμορφώνεται μέσα από τη συστηματική αξιοποίηση των δορυφορικών δεδομένων που προέρχονται από το ελληνικό διαστημικό πρόγραμμα.
Ήδη, δύο επιχειρησιακοί μικροδορυφόροι βρίσκονται στο αχανές διάστημα, όπως και τρεις πειραματικοί-ερευνητικοί μικροδορυφόροι τεχνολογικής επίδειξης, με στόχο να δοκιμάσουν νέες διαστημικές τεχνολογίες που αναπτύχθηκαν στην Ελλάδα με στόχο την ενίσχυση της εγχώριας βιομηχανίας. Πλέον, η συστηματική αξιοποίηση δορυφορικών δεδομένων, η χώρα εισέρχεται σε μια νέα εποχή που αναφέρεται σημαντικά μέσα από τους πολίτες.
Το Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΑΠΕ-ΜΠΕ) σας παρουσιάζει σήμερα τις πρώτες φωτογραφίες των μικροδορυφόρων:
Η πρώτη λήφθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2025 και απεικονίζει το λιμάνι της Πειραιάς και του Περάματος
Η δεύτερη, υψηλής ανάλυσης οπτική δορυφορική απεικόνιση, έχει σημειολογικό χαρακτήρα, αφού δεν έχει κάνει με την φρεγάτα Belharra «ΚΙΜΩΝ» (15 Ιανουαρίου 2026) και η διατήρηση της στη χώρα μας από τη Γαλλία, προκειμένου να ενσωματωθεί στη δύναμη του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού.
«Η προοπτική παρουσία της Ελλάδας στο διάστημα, κάποτε έμοιαζε, είτε αστείο, είτε ουτοπία. Ευτυχώς έχουμε αφήσει αυτές τις επ πίσω μας. Μέσα σε μόλις ένα μήνα από την εκτόξευση τους, έχουμε στα χέρια μας τις πρώτες εικόνες των δορυφόρων του ‘Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων’. Πρόκειται για ένα ορόσημο που επιβεβαιώνει ότι ως χώρα περνάμε από τον σχεδιασμό στην πράξη και αποκτούμε ουσιαστική παρουσία στο διάστημα, με άμεσο όφελος για το κράτος και τον πολίτη. Πέρα από την τεράστια συμβολική αξία της λήψης εικόνων ελληνικού εδάφους από ελληνικούς δορυφόρους στο διάστημα, έχει και τεράστια πρακτική», είπε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου.
Όπως συνέχισε, «θα λαμβάνουμε συνεχώς, κρίσιμα δεδομένα, τα οποία θα χρησιμοποιηθούν για την ενίσχυση της Δημόσιας Διοίκησης, τη βελτίωση της λήψης και τη χάραξη πιο αποτελεσματικών πολιτικών σε κομβικούς τομείς. Ενδεικτικά, στον αγροτικό τομέα συμβάλλουν στη διασφάλιση της διαφάνειας στις ενισχύσεις, ενώ προσφέρουν πολύτιμη πληροφόρηση στα παράγωγα. Στην προστασία του περιβάλλοντος, συνεχή παρακολούθηση δασών, υδάτων και προστατευόμενων περιοχών. Στην πολιτική προστασία συμβάλλουν στην έγκαιρη πρόληψη, την ταχεία απόκριση και την τεκμηριωμένη αποτίμηση κρίσεων. Στην άμυνα διευκολύνουν την εποπτεία περιοχών ενδιαφέροντος. Παράλληλα, παρουσιάστηκαν νέες προοπτικές για την έρευνα, την καινοτομία και την επιχειρηματικότητα. Με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης επενδύουμε σε τεχνολογίες αιχμής και εκμεταλλευόμαστε τις χώρες που μας δίνει το διάστημα με στόχο την ανάπτυξη, την ασφάλεια και ένα βιώσιμο μέλλον για όλους».
Η Ελλάδα βρίσκεται πλέον σε μια νέα εποχή στον τομέα της ψηφιακής και διαστημικής υποδομής με την υλοποίηση μιας ενιαίας, της κεντρικής ψηφιακής πλατφόρμας, που θα συγκεντρώνει και θα αξιοποιεί δεδομένα από όλους τους ελληνικούς και διεθνείς δορυφόρους. Αυτή η υποδομή θα επιτρέπει τη μετατροπή της πληροφορίας που προέρχεται από το διάστημα, σε απευθείας εφαρμογή πολιτικές πολιτικές, επιφέροντας σημαντικές αλλαγές στην καθημερινότητα των πολιτών.
Η κεντρική υποδομή θα λειτουργεί ως ο κοινός επιχειρησιακός πυρήνας του κράτους, διαχειριζόμενη τη συλλογή, τον προγραμματισμό λήψεων, την αποθήκευση και την επεξεργασία δορυφορικών δεδομένων. Η δημιουργία αυτής της πλατφόρμας, επιτρέπει σε όλες τις υπηρεσίες και τις δημόσιες υπηρεσίες να έχουν πρόσβαση σε αξιόπιστα και επικαιροποιημένα δεδομένα, χωρίς την ανάγκη ειδικής τεχνικής γνώσης. Ο κεντρικός κυβερνητικός κόμβος θα είναι εγκατεστημένος στην Αθήνα και θα συνεργαστεί με το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος, παρέχοντας ένα σημείο πρόσβασης στις δορυφορικές υπηρεσίες.
Στην πράξη, η χώρα αποκτά τη δυνατότητα συστηματικής χαρτογράφησης ολόκληρης της επικράτειας, αλλά και άμεσης ανταπόκρισης σε κρίσιμα γεγονότα. Οπτικά, θερμικά και ραντάρ δορυφορικά δεδομένα συνδυάζονται, ώστε να υπάρχει εικόνα ημέρα και νύχτα, ακόμη και με συννεφιά. Η ύπαρξη αστερισμών δορυφόρων, επιτρέπει πολλαπλές λήψεις μέσα στην ίδια ημέρα σε όλο τον ελλαδικό χώρο, δίνοντας συνεχή και επικαιροποιημένη εικόνα της χώρας. Τα δεδομένα φτάνουν σε ελάχιστο χρόνο στο σύστημα και μετατρέπονται αυτόματα σε «έτοιμα προς ανάλυση» προϊόντα, μειώνοντας δραστικά τον χρόνο λήψης.
Ιδιαίτερα κρίσιμη είναι η συμβολή στον αγροτικό τομέα. Μέσα από τις εφαρμογές, ο αγροτικός τομέας αποκτά ένα αξιόπιστο, αντικειμενικό εργαλείο ελέγχου και τεκμηρίωσης των αγροτικών ενισχύσεων. Τα δορυφορικά δεδομένα εντοπίζουν την ακριβή χαρτογράφηση των αγροτεμαχίων, την επιβεβαίωση του είδους και της έκτασης των καλλιεργειών, καθώς και τον εντοπισμό αλλαγών ή αποκλίσεων σε σχέση με τις δηλώσεις των παραγωγών. Με αυτόν τον τρόπο, οι έλεγχοι γίνονται ταχύτερα, δίκαια και με λιγότερη γραφειοκρατία, ενώ περιορίζονται σημαντικά τα λάθη. Παράλληλα, οι αγρότες επωφελούνται από πληροφορίες για την υγεία των καλλιεργειών τους, τις ανάγκες άρδευσης και τις ακραίες καιρικές φαινομένων, μειώνοντας το κόστος και αυξάνοντας την παραγωγικότητα.
Στον τομέα του φυσικού περιβάλλοντοςοι δυνατότητες είναι εξίσου καθοριστικές. Η συνεχής παρακολούθηση προστατευόμενων περιοχών, η χαρτογράφηση και αποτίμηση των δασών, η καταγραφή αλλαγών στη χρήση γης και η αξιολόγηση της κατάστασης των υδάτων, παρέχουν στους αρμόδιους οργανισμούς μια ισχυρή επιστημονική υπόβαθρο για τεκμηριωμένες πολιτικές. Οι περιοχές Natura παρακολουθούνται συστηματικά με οπτικά, θερμικά και ραντάρ δεδομένα, επιτρέποντας την έγκαιρη ανίχνευση πιέσεων, όπως παράνομες παρεμβάσεις, αλλαγές στη βλάστηση, ξηρασία ή υποβάθμιση οικοτόπων. Παράλληλα, περιοχές με υψηλή περιβαλλοντική πίεση, όπως παράκτιες ζώνες, τουριστικές περιοχές και δασικά οικοσυστήματα, παρακολουθούνται σε συνεχή βάση, ώστε οι αρμόδιες αρχές να παρεμβαίνουν πριν γίνουν οι μη αναστρέψιμες. Η κλιματική αλλαγή παύει να είναι μια αφηρημένη έννοια και μετατρέπεται σε μετρητά δεδομένα.
Καθοριστικός είναι και ο ρόλος σε θέματα πολιτικής προστασίας και αποτίμησης της κλιματικής αλλαγής. Η έγκαιρη ανίχνευση δασικών πυρκαγιών, η παρακολούθηση της εξέλιξής τους, ο εντοπισμός πλημμυρικών φαινομένων και η αποτίμηση των ζημιών, πραγματοποιούνται με αυτοματοποιημένο τρόπο, με δεδομένα που φτάνουν απευθείας σε πυροσβεστικές και αρμόδιες αρχές, επιτρέποντας ταχύτερες εκκενώσεις, καλύτερη προστασία περιουσιών και τεκμηριωμένη. Τα θερμικά δεδομένα τον έγκαιρο εντοπισμό εστιών πυρκαγιάς, τα οπτικά τη γραφή των πληγεισών περιοχών και τα ραντάρ την αποτύπωση πλημμυρών, ακόμη και όταν υπάρχουν σύννεφα ή σκοτάδι.
Στο θαλάσσιο χώροη Ελλάδα αποκτά πλήρη εικόνα σε όλο τον χώρο της Ανατολικής Μεσογείου. Μέσω δορυφορικών δεδομένων, καθίσταται δυνατός ο εντοπισμός πλοιαρίων, σκαφών και αντικειμένων ενδιαφέροντος, ενισχύοντας την επιτήρηση των συνόρων, τη διαχείριση μεταναστευτικών ροών, την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και την προστασία κρίσιμων υποδομών. Πιο συγκεκριμένα, τα ραντάρ δορυφορικά δεδομένα εντοπίζουν πλοία ανεξαρτήτως καιρού ή ώρας, ενώ τα οπτικά και θερμικά δεδομένα, συμβάλλουν στην παρακολούθηση ρύπανσης, θαλάσσιων καυσώνων και προστατευόμενων θαλάσσιων περιοχών,
Παράλληλα, η άμυνα και η εθνική ασφάλεια ενισχύονται ουσιαστικά. Η πολυαισθητήρια παρακολούθηση περιοχών ενδιαφέροντος, η προστασία κρίσιμων εγκαταστάσεων και η δυνατότητα ταχείας εκτίμησης καταστάσεων, αφού ένα νέο επίπεδο στρατηγικής αυτονομίας, με τα δεδομένα να παραμένουν υπό εθνικό έλεγχο και υψηλές απαιτήσεις κυβερνοασφάλειας.
Ακόμα, η ίδια υποδομή λειτουργεί ως ισχυρός μοχλός καινοτομίας και οικονομικής ανάπτυξης. Ερευνητικά κέντρα, πανεπιστήμια και επιχειρήσεις, αποκτούν πρόσβαση σε σύνολα δεδομένων υψηλής προστιθέμενης αξίας, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη νέων εφαρμογών, προηγούμενων ψηφιακών υπηρεσιών και λύσεων που αξιοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη και τη μηχανική μάθηση. Οι εφαρμογές αυτές, μέσα από θεσμικές διαδικασίες που θα ανακοινωθούν στο επόμενο χρονικό διάστημα, θα μπορούν να συμβούν εμπορικής αξιοποίησης σε διεθνές και παγκόσμιο επίπεδο. ‘Αλλωστε, τα δορυφορικά συστήματα δεν περιορίζονται γεωγραφικά μόνο πάνω από την Ελλάδα, αλλά καλύπτουν ολόκληρο τον πλανήτη, δημιουργώντας σημαντικές εξωστρέφειας, ανάπτυξη και διεθνούς ανταγωνιστικότητας για την ελληνική βιομηχανία και το οικοσύστημα διαστημικής και ψηφιακής τεχνολογίας της χώρας.
Με αυτόν τον τρόπο, η Ελλάδα χτίζει το ψηφιακό της «νευρικό σύστημα» από το Διάστημα: μια ενιαία, έξυπνη και υποδομή που συνδέει την τεχνολογία αιχμής με τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα, την αποτελεσματικότητα του κράτους και τον ψηφιακό μετασχηματισμό της χώρας.